Powstanie toruńskiej katedry pedagogiki
4 listopada 2010
W 1945 roku profesor Kazimierz Sośnicki, wraz z innymi pracownikami naukowymi uniwersytetu Jana Kazimierza, uciekł z Lwowa do Torunia i stworzył wydział humanistyczny, którego został prodziekanem. W latach 1945-1960 Kazimierz Sośnicki kierował katedrą toruńskiej pedagogiki. Tworzył tez wtedy aktywnie to środowisko. Wychował również swoich następców, którzy mieli go godnie zastąpić. W omawianych latach jego dziaąłlność była niestety warunkowana odgórnie. Doprowadzono również do likwidacji katedry pedagogiki gdyż była ona niewygodna politycznie. Sośnicki w Toruniu prowadził wykłady otwarte oraz seminaria magisterskie i doktoranckie. Pod jego kierunkiem stopień doktora uzyskali na przykład Stefan Wołoszyn oraz Ludwik Badura. To właśnie oni kierowali katedrą pedagogiki po odejściu Sośnickiego na emeryturę. Smutne było odejście Sośnickiego z Torunia. Był aktywny, ale władze uczelni nakazały mu nawet opuścić pokój, który zajmował. Z pomocą przyszedł mu jego uczeń Bandura. Przyjął on swego mistrza, jako profesora emeryta, i podarował mu mieszkanie w Gdańsku, przy ulicy toruńskiej. W okresie gdańskim profesor był nadal aktywny, promował doktorów, magistrów. Jego wybitne wykłady były bardzo popularne wśród młodzieży. Podręcznik Stanisława kota miał dwa wydania w dwudziestoleciu międzywojennym. Pierwsze wydanie było dla studentów studiów akademickich, z kolei drugie dla nauczycieli seminariów nauczycielskich. Stanisław kot wydał również źródła do historii wychowania, a to oznacza, że przygotował cały zestaw do studiowania tego przedmiotu. Wydał opracowania i dodatkowo wybór źródeł. Podręcznik ten prezentował bardzo wysoki poziom naukowy. Było to wielkie wydarzenie w dziejach polskiej pedagogiki. Historia wychowania, czyli podręcznik do historii wychowania Stanisława Kota. Po drugiej wojnie światowej próbowano ten podręcznik wznowić, nie udało się jednak. Dopiero w latach dziewięćdziesiątych podręcznik doczekał się wznowienia. Po drugiej wojnie można zaobserwować zjawisko specjalizacji w zakresie podręczników do pedagogiki. Przygotowano wiele podręczniki do dziejów wychowania, na przykład dotyczących określonej subdyscypliny pedagogicznej. Na przykład podręcznik do dziejów wychowania wojskowego czy przedszkolnego. Specjalizacja dotyczyła powszechnej historii wychowania jak również polskiej historii wychowania. Podręczniki te miały dwie formy; pierwsza to podręczniki, druga to skrypty. Skrypty to wybór materiałów do historii wychowania dla studentów studiów dziennych i zaocznych. Polską historię wychowania tworzyły trzy osoby o bogatej biografii w zakresie zarówno organizacyjnym,, kierunków twórczości oraz tworzenia szkół naukowych: Helena Radlińska, Stanisław Kot oraz Stanisław Łempicki. Helena Radlińska główne zasługi miała w tworzeniu pedagogiki społecznej. W zakresie historii wychowania stworzyła teoretyczne jak również organizacyjne podstawy do badań w zakresie historii społeczno- oświatowej. Głównymi ośrodkami badań historycznych oraz oświatowych były Kraków jak również lwów. Były to szkoły czysto naukowe. W ośrodku krakowskim tworzył Stanisław kot. Powstał tam pierwszy profesjonalny podręcznik do historii wychowania. Jego podręcznik stał się klasycznym wzorcem dla późniejszych autorów. We Lwowie powstała pierwsze profesjonalne czasopismo historyczno- oświatowe, do którego będą sięgali twórcy czasopism po drugiej wojnie światowej. To czasopismo to Minerwa polska. We Lwowie powstała też pierwsza na ziemiach polskich katedra historii oświaty oraz szkolnictwa, która będzie czuwała nad dydaktyką uniwersytecką jak i prowadzeniem badań naukowych. We Lwowie powstała szkoła badaczy historii wychowania o profilu badań łączącym historię oświaty, jak również historię pedagogiczną oraz historię kultury i literatury. W 1920 roku, w Krakowie powstałą katedra historii kultury, którą objął Stanisław Kot.
» Kategorie: Historia | » Tagi: góra, katedra, kierunek, otwarte, pedagogika, powstanie, Toruń, warunek, wychowanie
Dzieje kształtowania się historii wychowania
4 sierpnia 2010
Przyczyną opublikowania pierwszych polskich podręczników pedagogicznych było powstanie seminariów nauczycielskich, w drugiej połowie dziewiętnastego wieku. To był właśnie czynni wymuszający przygotowanie podręczników do historii wychowania. Pierwsze podręczniki i ich wydanie zależało od zaborczych decyzji. Były one wzorowane na podręcznikach niemieckich. Bez względu na okoliczności powstania Niemcy byli najlepiej przygotowani z historii wychowania. Smutno było wzorować się zaborcach, którzy niejako tłamsili rozwój naszej nauki, ale z drugiej strony polscy pedagodzy mieli przetartą drogę do rozwoju późniejszej nauki jak również mieliśmy obszerniejszą wiedzę. Pierwszymi autorami podręczników byli nauczyciel, dyrektorzy seminariów nauczycielskich. Współpracowali oni z uniwersytetem lwowskim jak również w Jagiellońskim w tym zaborze gdzie powstały pierwsze podręczniki, czyli w zaborze austriackim. Podręczniki te były wydawane w drugiej połowie XIX wieku, w czasie autonomii galicyjskiej. Była tam możliwość funkcjonowania seminariów nauczycielskich. Korzystano też z opracowań historii filozofii, ja i z prac przygotowywanych przez historyków kościoła. Pierwszy profesjonalny podręcznik napisał Stanisław Kot. Toruńska pedagogika ma korzenie lwowskie i jest związana z osobą Kazimierza sosnickiego. W jego biografii możemy wyróżnić trzy etap, które wiążą się kolejno z trzema miastami: Lwowem, Toruniem jak również z Gdańskiem. Kazimierz Sośnicki był lwowianinem z urodzenia. Tam zdobył wszystkie stopnie naukowe, tam też rozpoczął działalność nauczycielską oraz jako wykładowca uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, którego był absolwentem. Podkreśla się, ze Sośnicki był uczniem Kazimierza Twardowskiego, który był twórcą filozoficznej szkoły lwowsko- warszawskiej. Sośnicki podkreślał, że być uczniem Twardowskiego oznaczało być rzetelnym, odpowiedzialnym oraz wymagającym i aktywnym człowiekiem. Sośnicki nauczył się też od swego mistrza precyzyjnego i jasnego wyrażania się. Pod jego kierunkiem przygotował też pracę doktorską. Pragnął jednak rozpocząć działalność pedagogiczną. Do tego zachęcał go również Twardowski. W 1933 roku stworzył pracę dotycząca teorii wychowania państwowego, państwowego rok później uzyskał stopień doktora habilitowanego. To oznaczało, że mógł rozpocząć wykłady z pedagogiki. W swojej pracy habilitacyjnej użył dwóch pojęć; a mianowicie etos i kolizja. Kolizja oznaczała konflikt, a etos, który wprowadził to etos grupowy, moralny i państwowy. Mówił o rodzajach relacji, które regulują funkcjonowanie jednostki i jej relacje do innej jednostki.
» Kategorie: Historia | » Tagi: austriackie, dzieje, galicja, Historia, kształt, nauczycielskie, podręczniki, seminaria, wychowanie